Vrijheid

by bobsbrains

Ik ben onlangs met mezelf de uitdaging aangegaan wekelijks op zondag iets op deze blog te plaatsen. Het blijkt nu al lastig om steeds iets nieuws af te leveren zonder uitwegen te bedenken. Vandaag was zo’n dag waarop ik normaalgesproken een excuus had verzonnen. Prachtige herfstdag, buiten met onze jonge dochter, genoten van de interactie die er nu al is. Haar vette schaterlach een vrijbrief voor mijn kinderlijkheid. Thuisgekomen viel zij direct met buitenblosjes in slaap.

Met tegenzin opende ik de laptop. Google op de startpagina. Het filmpje . Het bracht mij met kippenvel terug naar het moment, vijfentwintig jaar geleden, waarop ik door mijn ouders naar de televisie werd gehaald. Ik ben niet de persoon met veel specifieke herinneringen aan vroeger, maar deze gebeurtenis staat me nog zo helder voor de geest. Een van beide ouders sprak me op dat moment toe, ik was elf. Dat ik misschien nog niet alles wat ik zag even goed begreep, maar dat ik de beelden van het nieuws goed tot me door moest laten dringen. Dat hier historie werd geschreven en ik daar deel van uitmaakte. Ik zat waarschijnlijk op het randje van de bank, als altijd. Ik vond mezelf nogal wijs en de grootsheid van het moment drong dan ook heel bewust tot me door. Ik meende volledig te begrijpen wat zich daar op het scherm afspeelde. De muur, de brokstukken, de tranen.

Ik voelde plaatsvervangend geluk door mij stromen voor al die mensen die vanaf dat moment in vrijheid konden leven. Ik meende mij volledig in hun situatie te kunnen inleven omdat mijn moeder uit een land kwam dat tot vlak ervoor gebukt was gegaan onder het juk van het communisme. Ik was eerder met haar in Budapest geweest waar die onderdrukking nog duidelijk voelbaar was. Ik had van haar gehoord hoe zij als klein meisje in Hongarije de opstand in ’56 had ervaren. Ik verslond op die leeftijd dagboeken uit de Tweede Wereldoorlog en vond mezelf vrijwel volleerd op het gebied van vrijheid.

Nu, vijfentwintig jaar later, weet ik dat ik er niks van begreep. En dat ik er met het verloop der jaren steeds minder van ben gaan begrijpen. Onder de mom van vrijheid worden dorpen platgebrand, vliegtuigen uit de lucht geschoten en mensen afgeslacht. Terrorisme en vrijheidsstrijd nemen zo makkelijk elkaars identiteit aan dat wij allen in een continue staat van verwarring verkeren. Op microniveau worden we doorgaans nog ongelukkig ook van alle vrijheden die ons ten deel vallen en plakken daar labels op, variërend van dertigersdilemma tot keuzestress.

Nee, vrijheid is zo makkelijk nog niet. Ze is een tijdbom. Onlosmakelijk verbonden met het allermooiste dat wij onlangs op de wereld hebben mogen zetten. De complexiteit die met dat nieuwe leven gepaard gaat! Slechts één ding weet ik terwijl ik niet onaangeroerd het filmpje over de val van de muur aan mijn netvlies voorbij laat glijden. Bij het verpletten van natte herfstbladeren onder mijn voeten vandaag, toen wij zo zorgeloos onze eigen richting bepaalden, voelde ik haar, gelukzalig razend door al mijn poriën.